از هوش مصنوعی تا پهپاد؛ موج تازه آموزش فناوری به سالمندان چین
جائو مینگ‌هویی 71 ساله، با قلم نکات و راهنمایی‌های مربی خود را یادداشت می‌کرد و مراحل استفاده از برنامه‌های کاربردی مبتنی بر هوش مصنوعی را روی تلفن هوشمندش می‌نوشت.
جائو پس از پایان کلاس در دانشگاه سالمندان نینگ‌شیا در شمال غربی چین گفت: شاید سنمان بالا رفته باشد، اما همچنان می‌خواهیم همگام با زمانه پیش برویم.
او پیش از این برای کار با تلفن هوشمند خود به کمک فرزندانش نیاز داشت، اما پس از ثبت‌نام در دوره‌های این دانشگاه، یاد گرفت چگونه در پیام‌رسان وی‌چت پیام بفرستد، پرداخت‌های موبایلی انجام دهد، بلیت تهیه کند، نوبت پزشک بگیرد و ویدیوهای کوتاه تدوین کند؛ آن هم با همان تلفن هوشمند خود.
او امسال در دوره آموزشی هوش مصنوعی نیز ثبت‌نام کرده است.
یو چِنگ، مدرس این دوره، به یاد می‌آورد که در سال 2019، زمانی که تدریس در این دانشگاه را آغاز کرد، حدود 60 تا 70 درصد هنرجویانش نمی‌توانستند از تلفن‌های هوشمند استفاده کنند؛ اما امروزه به‌ندرت با چنین افرادی روبه‌رو می‌شود.
جائو که اکنون از هوش مصنوعی برای یافتن پاسخ پرسش‌هایش و حتی گفت‌وگو در زمان بی‌حوصلگی استفاده می‌کند، با شگفتی می‌گوید: کافی است یک جمله تایپ کنید تا هوش مصنوعی برایتان متن یا تصویر تولید کند.
در سراسر چین، دانشگاه‌های ویژه سالمندان دوره‌هایی در زمینه هوش مصنوعی، تولید ویدیو و عکاسی با پهپاد برگزار می‌کنند. این آموزش‌ها به بازنشستگان کمک می‌کند کارهای روزمره خود را آسان‌تر انجام دهند، ارتباطشان را با خانواده حفظ کنند یا صرفاً تجربه‌های تازه‌ای به دست آورند.
بر اساس آمارهای رسمی، تا سال 2025 بیش از 323 میلیون نفر در چین 60 سال یا بیشتر سن داشتند که معادل 23 درصد جمعیت این کشور بود. با این حال، تنها 53.7 درصد از این گروه سنی از اینترنت استفاده می‌کردند؛ در حالی که نرخ نفوذ اینترنت در کل جمعیت چین 80.1 درصد گزارش شده است.
وانگ وی‌یو، 69 ساله، یکی از سالمندانی است که در استان شاندونگ در شرق چین از مهارت‌های تازه خود برای خلق آثار استفاده می‌کند.
در دانشگاه سالمندان چینگ‌دائو، جی پِنگ‌چِنگ، مربی کلاس، صفحه تلفن هوشمند خود را روی نمایشگری بزرگ منعکس کرد تا به حدود 12 هنرجو شیوه تدوین ویدیو را آموزش دهد. هر زمان یکی از هنرجویان در انجام کاری با مشکل روبه‌رو می‌شد، مربی به سراغ او می‌رفت و کمکش می‌کرد.
وانگ در اوایل سال جاری در این کلاس ثبت‌نام کرد و طی 6 ماه، کار با نرم‌افزارهای تدوین، تکنیک‌های فیلم‌برداری و استفاده از قالب‌های ویدیویی را فرا گرفت. او با لبخند می‌گوید: هر بار کلیپی را که خودم ساخته‌ام در گروه خانوادگی‌مان در وی‌چت به اشتراک می‌گذارم، بچه‌ها با فرستادن علامت لایک و شست رو به بالا تشویقم می‌کنند.
اشتیاق سالمندان به یادگیری مهارت‌های جدید، تقاضا برای شرکت در دوره‌های فناوری دانشگاه‌های ویژه این قشر را در سراسر چین به‌شدت افزایش داده است.
در سال 2025، تمام 60 ظرفیت یک دوره آموزشی هوش مصنوعی دیپ‌سیک در دانشگاهی ویژه سالمندان در شهر گوانگ‌‌جو، تنها چند ثانیه پس از آغاز ثبت‌نام تکمیل شد. در شانگهای نیز دانشگاه سالمندان از سال 2022 دوره‌های عکاسی با پهپاد برگزار کرده و حتی افراد 80 ساله را در این کلاس‌ها پذیرفته است.
در دانشگاه سالمندان نینگ‌شیا، بیش از 3600 نفر در دوره‌های فناوری ثبت‌نام کرده‌اند. این دوره‌ها موضوعاتی همچون کاربردهای هوش مصنوعی، تولید ویدیو، فناوری خانه هوشمند و تجارت الکترونیک را در بر می‌گیرند.
لیو روئی، معاون مرکز خدمات این دانشگاه، می‌گوید: ظرفیت بسیاری از کلاس‌ها تنها چند دقیقه پس از آغاز ثبت‌نام تکمیل می‌شود.
پانزدهمین برنامه پنج‌ساله چین برای سال‌های 2026 تا 2030 نیز بر گسترش فرصت‌های آموزشی برای سالمندان و توسعه دانشگاه‌های بیشتر ویژه این گروه سنی تأکید دارد تا نیازهای فرهنگی و فکری آنان بهتر پاسخ داده شود.
برای بسیاری از شرکت‌کنندگان، جذابیت این دوره‌ها تنها به یادگیری مهارت‌های کاربردی جدید محدود نمی‌شود؛ این کلاس‌ها فرصتی برای رشد فردی و گسترش تعاملات اجتماعی نیز فراهم می‌کنند.
شو زونگ‌گانگ، 70 ساله و ساکن چینگ‌دائو، که اکنون برای سفر بعدی خود به همراه هم‌کلاسی‌هایش برنامه‌ریزی می‌کند، می‌گوید: یادگیری این مهارت‌های جدید باعث شده دوران بازنشستگی‌ام پربارتر و رضایت‌بخش‌تر شود.
