چین چگونه کارخانههای قدیمی را به مقصد گردشگری تبدیل میکند؟
در چین، تعطیلات تابستانی خانوادهها در حال تجربه تغییری محسوس است؛ بهگونهای که کارخانهها، مراکز تولید هوشمند و حتی سایتهای صنعتی قدیمی در کنار جاذبههای سنتی گردشگری به مقصد سفر خانوادهها تبدیل شدهاند. این نوع گردشگری که همزمان تجربه، آموزش و سرگرمی را در اختیار بازدیدکنندگان قرار میدهد، بهویژه در میان خانوادههای دارای فرزند و دانشآموزان مورد توجه قرار گرفته است.
در یک روز گرم تابستانی در شنیانگ، جائو مینگیو که بهتازگی از دبیرستان فارغالتحصیل شده بود، وارد کارگاه تولیدی مجهز به سیستم تهویه مطبوع شرکت «بیامو برلیانس» شد. در این کارخانه، بازوهای رباتیک زردرنگ بهطور هماهنگ در حال جوشکاری قطعات بودند و مراحل مختلف شکلگیری خودرو را انجام میدادند.
او در جریان یک تور بازدید از خط تولید، چهار مرحله اصلی تولید شامل پرسکاری، مونتاژ بدنه، رنگآمیزی و مونتاژ نهایی را مشاهده کرد. جائو که پیش از این تصور میکرد تولید خودرو عمدتاً به وسیله کارگران و به صورت دستی انجام میشود، پس از مشاهده میزان اتوماسیون کارخانه گفت این تجربه او را به تحصیل در رشتههایی مانند مهندسی مکانیک یا هوش مصنوعی علاقهمند کرده است.
این بازدید بخشی از برنامه تورهای رایگان کارخانهای «بیامو برلیانس» در تابستان امسال بود. این شرکت درهای کارخانههای خود در شنیانگ، مرکز استان لیاونینگ، را به روی دانشآموزان و داوطلبان آزمون ورودی دانشگاهها از سراسر چین باز کرده است. برای بسیاری از این بازدیدکنندگان، ورود به کارخانههای پیشرفته فرصتی برای آشنایی مستقیم با فناوریهای تولید هوشمند و حتی شناخت مسیرهای شغلی آینده است.
همزمان با تعطیلی مدارس و آغاز موج سفرهای تابستانی، خانوادهها و دانشآموزان همچنان از مهمترین گروههای گردشگران در چین هستند. دادههای شرکت گردشگری آنلاین «تُنگچنگ تراول» نیز نشان میدهد که سفرهای خانوادگی و آموزشی جایگاه مهمی در برنامههای تابستانی امسال دارند.
شنیانگ، یکی از قدیمیترین مراکز صنعتی چین، نمونهای برجسته از این تغییر است. این شهر در سالهای اخیر تلاش کرده است ظرفیتهای صنعتی خود را به جاذبههای گردشگری تبدیل کند. کارخانه «بیامو برلیانس» در منطقه تایشی از سال ۲۰۱۷ به عنوان نخستین کارخانه خودروسازی چین که موفق به دریافت رتبه گردشگری ۴A شد، تاکنون بیش از ۱۴۰ هزار بازدیدکننده داشته است.
کارخانه تولید نوشیدنی در مجموعه «جهان کوکاکولا» COFCO نیز یکی دیگر از مقاصد گردشگری صنعتی شنیانگ است. بازدیدکنندگان از پشت یک راهروی شیشهای میتوانند مراحل مختلف تولید نوشیدنی را در یک خط کاملاً خودکار مشاهده کنند؛ فرآیندی که شامل پر کردن بطریها، درببندی، درج کد، برچسبزنی و بستهبندی است و در مدت کوتاهی انجام میشود.
برای کودکان، این بازدیدها فرصتی است تا موضوعاتی را که پیشتر تنها در کتابهای درسی دیدهاند، از نزدیک تجربه کنند. لیو زیهان، دانشآموز ۱۰ ساله شنیانگی، با دقت روند تولید نوشیدنی را دنبال میکرد و پدرش نیز ضمن فیلمبرداری از خط تولید، نحوه تزریق دیاکسید کربن به نوشیدنیها را برای او توضیح میداد.
وانگ شو، یکی دیگر از بازدیدکنندگان از شهر آنشان، گفت آشنایی فرزندش با فرآیند تولید خودکار و تجهیزات کنترل کیفیت به او کمک کرده است تا مفهوم ایمنی مواد غذایی و استانداردهای تولید را بهتر درک کند.
اما گردشگری صنعتی در شنیانگ تنها به کارخانههای فعال محدود نمیشود. این شهر حدود ۷۰۰ هزار متر مربع میراث صنعتی دارد و بخشی از کارخانهها و تأسیسات قدیمی آن به مراکز فرهنگی، هنری و تفریحی تبدیل شدهاند.
«پارک هونگمی» یکی از نمونههای این رویکرد است. از زمان افتتاح این مجموعه در سال ۲۰۱۹، ۱۳ ساختمان صنعتی قدیمی به مراکزی برای برگزاری حدود ۲۰۰ رویداد و نمایشگاه فرهنگی در سال تبدیل شدهاند؛ از نمایشگاههای هنری و بازارهای خلاقانه گرفته تا موسیقی زنده و برنامههای کتابخوانی.
در یکی از کارخانههای قدیمی تولید مونوسدیم گلوتامات، مخازن تخمیر و لولههای صنعتی همچنان حفظ شدهاند، اما در کنار آنها آثار هنری، تصاویر و ویدیوهای معاصر به نمایش گذاشته میشود. انبار قدیمی این کارخانه نیز اکنون به سالن اجرای موسیقی تبدیل شده است. به این ترتیب، گذشته صنعتی شهر نهتنها حفظ شده، بلکه در قالبی جدید به بخشی از زندگی فرهنگی و شهری تبدیل شده است.
جو یوتونگ، دانشجویی از پکن، گفت که برای دیدن نمایشگاهها به این مجموعه آمده بود، اما حفظ ریلها، انبارها و تجهیزات قدیمی باعث شده تاریخ صنعتی این مکان را به شکلی متفاوت تجربه کند.
استان لیاونینگ نیز گردشگری صنعتی را به عنوان یکی از مسیرهای جدید توسعه اقتصادی دنبال میکند. این استان در برنامه پنجساله پانزدهم، از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، قصد دارد از بازسازی معادن متروکه، کارخانههای قدیمی و دیگر سایتهای صنعتی حمایت کند و زمینه استفاده دوباره از این میراث را فراهم آورد.
رشد گردشگری صنعتی نشان میدهد الگوی سفر تابستانی خانوادههای چینی نیز در حال تغییر است. بسیاری از والدین دیگر سفر را صرفاً فرصتی برای تفریح نمیدانند و به دنبال تجربههایی هستند که در کنار سرگرمی، دانش، مهارت و حتی شناخت مسیرهای شغلی آینده را برای فرزندانشان فراهم کند.
دینگ جیانهوا، استاد دانشکده معماری دانشگاه شمال شرقی در شنیانگ، معتقد است بازآفرینی میراث صنعتی میتواند فضاهای تازهای برای گردشگری و مصرف فرهنگی ایجاد کند. به گفته او، در آینده سایتهای صنعتی متروکه بیشتری میتوانند به پارکهای شهری، مراکز تفریحی و سلامت، کافهها، رستورانها، فضاهای اجرای برنامه و بازارهای شبانه تبدیل شوند.
در چنین شرایطی، کارخانهها در چین دیگر صرفاً محل تولید کالا نیستند؛ بخشی از آنها به کلاس درس، موزه، مرکز فرهنگی و مقصد گردشگری تبدیل شدهاند و صنعتی که زمانی چهرهای صرفاً تولیدی داشت، اکنون در حال تعریف دوباره تجربه سفر خانوادگی است.
