اقتصاد کمارتفاع در آستانه رشد و شکوفایی
اقتصاد کمارتفاع که از آن با عنوان «جابهجایی هوایی پیشرفته» نیز یاد میشود، چشمانداز آینده صنعت هوانوردی را فراتر از هواپیماهای مسافربری سنتی ترسیم میکند. پیشبینی میشود ارزش بازار هوانوردی کمارتفاع تا سال 2040 به 245 میلیارد دلار برسد که 50 درصد آن متعلق به چین و ایالات متحده خواهد بود.
ملموسترین شکل هوانوردی کمارتفاع، تحویل کالا با پهپاد است که هماکنون در چندین کشور برای رساندن غذا، دارو و سایر کالاهای کوچک در مرحله نهایی تحویل مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، هوانوردی کمارتفاع کاربردهای بسیار گستردهتری دارد.
یکی از کاربردهای فوری آن در صنعت گردشگری است. امروزه بالگردها تورهای هوایی بر فراز شهرها، مناطق روستایی و پارکها را ارائه میکنند، اما هزینه بالا و صدای زیاد بالگردها، دسترسی به این خدمات و دامنه مخاطبان آن را محدود کرده است.
در اینجا وسایل نقلیه عمودپرواز برقی یا eVTOL وارد میدان میشوند. این هواگردهای نوآورانه میتوانند مانند بالگرد بهصورت عمودی نشست و برخاست کنند و در مسیر پرواز مانند هواپیما حرکت کنند. نیروی محرکه آنها نیز از باتری یا سامانههای پیشرانه هیبریدی تأمین میشود. صدای بسیار کمتر و هزینه عملیاتی پایینتر این وسایل میتواند راه را برای گسترش گردشگری هوایی و آشنایی نسل جدیدی از گردشگران با مناظر از ارتفاع 500 متری هموار کند.
یکی دیگر از کاربردهای نویدبخش، استفاده از پهپادهای بزرگتر برای تحویل کالا است. این پهپادهای باربری عمودپرواز برقی برای انتقال حجم بیشتری از کالا از انبارهای منطقهای به مراکز شهری و مناطق دورافتاده طراحی شدهاند.
سفارشهای اینترنتی که اکنون ممکن است چند روز طول بکشد، با استفاده از این سامانهها میتواند ظرف چند ساعت تحویل داده شود و به مصرفکنندگان امکان دهد فارغ از موقعیت جغرافیایی خود به طیف گستردهای از محصولات دسترسی داشته باشند. شرکتهای بزرگ لجستیکی و حملونقل مانند «اساف اکسپرس» در چین و «یوپیاس» در آمریکا نیز در انتظار استفاده از این هواگردها هستند.
ماموریتهای ویژه مانند امدادرسانی پزشکی، کمکهای بشردوستانه و عملیات پلیسی نیز احتمالاً از نخستین حوزههای استفاده از eVTOLها خواهند بود. این هواگردها میتوانند مکمل بالگردها و در نهایت جایگزین بخشی از آنها شوند و به دولتها امکان دهند علاوه بر ارائه خدمات پزشکی و امنیتی، مولدهای برق پرنده را به مناطقی که در پی بلایای طبیعی با قطعی برق مواجه شدهاند، اعزام کنند. این قابلیت با توجه به گسترش خودروهای برقی و وابستگی آنها به شبکه برق، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تا اواخر دهه 2030، احتمالاً بیشترین استفاده از این وسایل نقلیه در قالب «تاکسیهای هوایی» خواهد بود. تاکسیهای هوایی در واقع eVTOLهایی هستند که مسافران را در داخل شهر جابهجا میکنند و امکان دور زدن ترافیک و ازدحام خیابانها را فراهم میسازند.
اگرچه خودروهای برقی به کاهش آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای جهان کمک کردهاند، ازدحام و ترافیک شهری همچنان از پیامدهای شهرنشینی است. پیشبینی میشود تا سال 2030 حدود 60 درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی کنند و برخی کلانشهرها تا 40 میلیون نفر جمعیت داشته باشند. تاکسیهای هوایی میتوانند راهکاری برای جابهجایی بدون افزودن به ترافیک شهری و حتی کاهش آن ارائه دهند.
استفاده از تاکسی هوایی میتواند به سادگی گرفتن تاکسی اینترنتی از طریق برنامههایی مانند اوبر یا دیدی باشد. یک نرمافزار به کاربران اجازه میدهد مقصد خود را انتخاب کنند و حتی مسیر ابتدا و انتهای سفر تا «ورتیپورت» یا عمودپروازگاه، یعنی فرودگاههای کوچک و فشرده شهری مشابه محل فرود بالگرد، را مدیریت کنند. پیشبینی میشود تا سال 2040 تاکسیهای هوایی بیش از 60 درصد بازار هوانوردی کمارتفاع را در اختیار داشته باشند. چین و آمریکا دو بازار بزرگ این بخش خواهند بود و اروپا در رتبه سوم قرار میگیرد.
در نهایت، باید به «جابهجایی هوایی منطقهای» نیز اشاره کرد. در حالی که تاکسیهای هوایی نیازهای رفتوآمد در داخل شهر را پوشش میدهند، جابهجایی هوایی منطقهای مسافران را میان شهرهای نسبتاً نزدیک به یکدیگر منتقل میکند. این مسیرها لزوماً مسافتهایی مانند پکن تا شانگهای نیستند، بلکه بیشتر شبیه مسیر گوانگجو به هنگکنگ یا جوهای خواهند بود.
در چین، توسعه گسترده و دسترسی مناسب به شبکه ریلی پرسرعت، دامنه جابهجایی هوایی منطقهای را بیشتر به مقاصدی محدود میکند که در حال حاضر تحت پوشش قطارها نیستند. اما در دیگر نقاط جهان، این فناوری میتواند جایگزینی جذاب برای خطوط ریلی یا بزرگراههای پرهزینه باشد.
