تمرکز جدید چین بر اخلاق، سلامت و عدالت آموزشی در مدارس
چین که یکی از بزرگترین و قدرتمندترین نظامهای آموزش پایه در جهان را از دوره پیشدبستانی تا دبیرستان ایجاد کرده است، اکنون در مسیر ارتقای این بخش به مرحلهای جدید قرار دارد؛ مرحلهای که در آن رشد همهجانبه و متوازن دانشآموزان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در نشست ملی آموزش پایه که روز چهارشنبه در پکن برگزار شد، اولویتهای مرحله بعدی این حوزه با محوریت تربیت اخلاقی، رویکرد «سلامتمحوری»، توزیع بهتر منابع آموزشی و تقویت همکاری میان مدارس، خانوادهها و جامعه مشخص شد.
شی جینپینگ، رئیسجمهوری خلق چین، در دستورالعملی که برای این نشست صادر کرد، آموزش پایه را یکی از پایههای اصلی راهبرد آموزشی کشور دانست و تأکید کرد که این بخش باید زمینهساز تبدیل چین به کشوری پیشرو در حوزه آموزش باشد.
تأکید بر اخلاق و سلامت دانشآموزان
چین در حال حاضر بزرگترین نظام آموزش پایه جهان را در اختیار دارد و حدود ۴۳۰ هزار مدرسه ابتدایی، متوسطه و مهدکودک این کشور به نزدیک ۲۲۰ میلیون دانشآموز خدمات ارائه میکنند.
هوای جینپنگ، وزیر آموزش چین، در ماه مارس اعلام کرده بود که شاخصهای اصلی آموزش پایه این کشور از میانگین کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا عبور کرده و سطح آموزش پیشدبستانی و اجباری به میانگین کشورهای با درآمد بالا رسیده است.
بر اساس ارزیابی آکادمی ملی علوم تربیتی چین با استفاده از دادههای یونسکو، بانک جهانی و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، چین در بخش قابل توجهی از ۶۲ شاخص آموزشی بررسیشده، به سطح کشورهای پردرآمد رسیده یا از آنها پیشی گرفته است.
همچنین دانشآموزان چینی در ارزیابی بینالمللی PISA همواره در میان کشورهای برتر جهان، بهویژه در ریاضیات، خواندن و علوم، قرار داشتهاند.
با این حال، نگرانیهایی درباره تمرکز بیش از حد نظام آموزشی بر نمرات و موفقیتهای امتحانی و افزایش فشار تحصیلی بر دانشآموزان وجود دارد.
شی جینپینگ در دستورالعمل جدید خود بر تحقق هدف «پرورش اخلاق از طریق آموزش» تأکید کرد و خواستار توجه بیشتر به سلامت جسمی و روانی دانشآموزان شد.
کارشناسان معتقدند این رویکرد نشاندهنده حرکت نظام آموزشی چین از تمرکز صرف بر نتایج تحصیلی به سمت الگویی متوازنتر برای رشد دانشآموزان است. بر این اساس، مدارس باید نقش بیشتری در تربیتبدنی، آموزشهای هنری، مهارتهای عملی و خدمات سلامت روان ایفا کنند.
لیو ویجون، مسئول حزب در یک مدرسه ابتدایی در تایجو استان جیانگسو، گفت: «هدف ما ایجاد محیطی در مدرسه است که سرشار از نشاط کودکان، صدای خنده و انرژی زندگی باشد.»
تلاش برای عدالت آموزشی و فرصت برابر
با توجه به گستردگی جغرافیایی و تفاوت سطح توسعه مناطق مختلف چین، فراهم کردن دسترسی برابر کودکان به آموزش باکیفیت یکی از اهداف اصلی نظام آموزشی این کشور عنوان شده است.
شی جینپینگ بر گسترش دسترسی همگانی به آموزش باکیفیت و تقویت عدالت آموزشی تأکید کرده و گفته است که دستاوردهای توسعه آموزشی باید به شکل گستردهتر و عادلانهتری در اختیار مردم قرار گیرد.
چین در همین راستا منابع آموزشی بیشتری را به مناطق کمترتوسعهیافته اختصاص داده و برای کاهش شکاف آموزشی میان شهرها و مناطق روستایی، استانها و مدارس مختلف اقدام کرده است.
این سیاستها نتایج قابل توجهی به همراه داشته است؛ بهطوری که توازن پایهای در آموزش اجباری در تمام ۲۸۹۵ منطقه اداری سطح شهرستان این کشور محقق شده و ۹۷ درصد کودکان دارای معلولیت واجد شرایط در دوره آموزش اجباری ثبتنام کردهاند. همچنین تمامی مدارس چین به اینترنت متصل شدهاند تا مدارس روستایی بتوانند از کلاسهای آنلاین و منابع آموزشی مشترک با مدارس شهری استفاده کنند.
در منطقه تبت (شیزانگ) نیز همکاری میان مدارس مختلف به بهبود کیفیت آموزش کمک کرده است. دروپ تسگا، مدیر دبیرستان شماره ۲ ناگچو، گفت همکاری با مدارس سایر مناطق باعث شده دانشآموزان این منطقه فرصتهای بیشتری برای دسترسی به آموزش باکیفیت داشته باشند.
تیان زوئین، رئیس اداره آموزش پایه وزارت آموزش چین، اعلام کرد که این کشور به گسترش آموزش باکیفیت، حل چالشهای اصلاحات آموزشی و فراهم کردن فرصتهای برابر برای کودکان ادامه خواهد داد.
همکاری مدارس، خانوادهها و جامعه
از نگاه شی جینپینگ، ارتقای آموزش پایه نیازمند همکاری نزدیک میان مدارس، خانوادهها و جامعه است تا محیطی مناسب برای رشد و شکوفایی نسل جوان ایجاد شود.
در مناطق مختلف چین، این رویکرد از طریق طرحهای نوآورانه دنبال میشود. در شهر دالیان، بیش از ۱۰۰ مدرسه ابتدایی و متوسطه با موزهها، مراکز هنری و مراکز عمومی همکاری کردهاند تا تجربههای آموزشی خارج از کلاس را توسعه دهند.
موزه علم و فناوری چانگچینگ در جنوب غربی چین نیز به یکی از مراکز آموزشی مکمل تبدیل شده و با فراهم کردن فضاهای علمی، دانشآموزان را به تجربه و شناخت فناوریهای نوین تشویق میکند.
جنگ جیآن، مدیر این موزه، گفت: «در اینجا کودکان یاد میگیرند مانند دانشمندان فکر کنند و مانند مهندسان آزمایش و خطا انجام دهند.»
لی ای، مدیر کمیسیون آموزش شهرداری پکن، نیز اعلام کرد این شهر با یکپارچهسازی منابع آموزشی و بهرهگیری از ظرفیت معلمان و متخصصان، اصلاحات آموزشی را عمیقتر خواهد کرد.
تقویت نقش معلمان در آینده آموزش
شی جینپینگ تأکید کرده است که آموزش باکیفیت بیش از هر چیز به برخورداری از کادر آموزشی توانمند وابسته است. او پیشتر گفته بود: «برای یک فرد، داشتن یک معلم خوب یک نعمت است؛ برای یک مدرسه، داشتن معلمان خوب مایه افتخار است؛ و برای یک ملت، وجود نسلهای پیوستهای از معلمان خوب، پایه آینده آن کشور است.»
در دستورالعمل جدید نیز بر تربیت معلمان حرفهای و توانمند تأکید شده است. چین اکنون ۱۵.۷۶ میلیون معلم تماموقت در حوزه آموزش پایه دارد که ۸۴.۳ درصد از کل نیروی انسانی آموزشی کشور را تشکیل میدهند.
سانگ هوان، استاد دانشگاه تربیت معلم پکن، گفت در مرحله بعد، آموزش معلمان مدارس ابتدایی، متوسطه و مهدکودکها با تمرکز بیشتر بر مهارتهای عملی تدریس، آموزش میانرشتهای و حمایت از سلامت و رفاه دانشآموزان تقویت خواهد شد.
